Review sách Hòn Tuyết Lăn: cuộc đời và sự nghiệp của Warren Buffett

Hòn Tuyết Lăn (The Snowball: Warren Buffett and the Business of Life) của Alice Schroeder ra đời năm 2008 và là bản tiểu sử đầy đủ nhất về Warren Buffett. Schroeder từng là nhà phân tích ngành bảo hiểm ở Phố Wall; Buffett đánh giá cao các báo cáo của bà về Berkshire Hathaway và cho phép bà tiếp cận gần như không giới hạn: nhiều buổi phỏng vấn trực tiếp, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và tư liệu cá nhân. Kết quả là một cuốn sách đồ sộ, kể cả những điều mà chính Buffett có lẽ không muốn công khai.

Tuổi thơ của một nhà kinh doanh

Phần đầu sách kể về cậu bé Warren ở Omaha với niềm say mê con số và tiền bạc từ rất sớm: đi bán kẹo cao su, nước ngọt, giao báo, đặt máy chơi game ở tiệm cắt tóc cùng bạn. Năm 11 tuổi, ông mua cổ phiếu đầu tiên, rồi vội bán khi có chút lãi và nhìn giá tăng vọt sau đó. Bài học về sự kiên nhẫn ấy theo ông suốt đời.

Người cha, một nhà môi giới chứng khoán và sau là nghị sĩ, dạy ông một điều quan trọng mà Schroeder gọi là thước đo bên trong: điều đáng quan tâm là bạn có làm đúng theo chuẩn mực của chính mình không, chứ không phải người khác nghĩ gì về bạn.

Từ Graham tới Munger

Bước ngoặt đầu tiên là khi Buffett đọc Nhà Đầu Tư Thông Minh và theo học Benjamin Graham tại Đại học Columbia. Ông áp dụng triệt để phương pháp mua cổ phiếu rẻ hơn nhiều so với giá trị, điều hành các quỹ hợp danh của riêng mình từ năm 1956 và đạt kết quả vượt trội.

Bước ngoặt thứ hai là Charlie Munger. Munger thuyết phục Buffett rằng mua một doanh nghiệp xuất sắc với giá hợp lý tốt hơn mua doanh nghiệp tầm thường với giá rẻ. Thương vụ mua See’s Candies là ví dụ kinh điển: một doanh nghiệp không cần nhiều vốn nhưng tạo ra dòng tiền đều đặn nhờ thương hiệu. Sách cũng kể thẳng những sai lầm, như việc mua lại nhà máy dệt Berkshire Hathaway, mà Buffett nhiều lần gọi là một trong những quyết định tệ nhất của mình.

Hòn tuyết lăn và lãi kép

Tên sách lấy từ câu nói của Buffett: cuộc đời giống như hòn tuyết lăn, điều quan trọng là tìm được tuyết ướt và một con dốc thật dài. Tuyết ướt là cơ hội sinh lời tốt, con dốc dài là thời gian. Phần lớn tài sản của Buffett được tạo ra sau tuổi 50, nhờ lãi kép tích lũy qua nhiều thập kỷ, chứ không phải nhờ vài thương vụ đột phá.

Con người Buffett

Phần sách gây chú ý nhất là đời tư: cuộc hôn nhân với Susan Buffett, mối quan hệ với các con, thói quen làm việc, những năm khủng hoảng như vụ bê bối ở ngân hàng đầu tư Salomon Brothers khi ông phải đứng ra điều hành tạm thời. Schroeder không tô vẽ: Buffett hiện lên vừa thiên tài, vừa có nhiều điểm yếu, ám ảnh với tiền và công việc tới mức đôi khi xao nhãng gia đình.

Bài học cho người giao dịch

Hòn Tuyết Lăn không dạy giao dịch, nhưng có vài bài học rất đáng giá cho trader:

• Sống sót trước, lợi nhuận sau. Lãi kép chỉ phát huy khi bạn không bị “xóa sổ” giữa chừng. Buffett tránh những rủi ro có thể làm mất phần lớn tài sản, dù khả năng xảy ra nhỏ. Đây là tinh thần của quản lý vốn.
• Thước đo bên trong. Giao dịch để khoe lãi hay để chứng minh mình đúng là con đường nhanh tới quyết định sai. Hãy đánh giá bản thân theo việc có làm đúng kế hoạch không.
• Phạm vi hiểu biết. Buffett chỉ đầu tư vào thứ ông hiểu. Trader cũng nên chỉ giao dịch những cặp tiền và setup mình nắm rõ.
• Kiên nhẫn. Phần lớn thời gian, việc tốt nhất là không làm gì.

Kết luận

Hòn Tuyết Lăn là cuốn sách dành cho người muốn hiểu Warren Buffett một cách trọn vẹn, cả nhà đầu tư lẫn con người. Nó dày và nhiều chi tiết, nhưng đọc xong bạn sẽ hiểu vì sao các nguyên tắc của Buffett lại có sức nặng: chúng được kiểm chứng qua cả một cuộc đời. Nếu cần bản tóm lược ngắn, đọc Đạo Của Warren Buffett; nếu muốn đi tới gốc rễ tư tưởng, đọc Nhà Đầu Tư Thông Minh.