Bỏ qua tới nội dung

RSI là gì? Chiến thắng Thị trường với 3 chiến lược RSI Kinh Điển

Cập nhật 11 phút đọc
RSI là gì? Chiến thắng Thị trường với 3 chiến lược RSI Kinh Điển
Mục lục (8)
  1. 1. RSI là gì?
  2. 2. Công thức tính RSI
  3. 3. Cách đọc chỉ báo RSI
  4. 4. Hai sai lầm phổ biến nhất khi dùng RSI
  5. 5. Cách giao dịch với RSI
  6. 6. Cài đặt RSI trên MT5, MT4 và TradingView
  7. 7. RSI có hiệu quả không?
  8. Câu hỏi thường gặp

RSI (Relative Strength Index, chỉ số sức mạnh tương đối) là chỉ báo động lượng đo tốc độ và mức độ thay đổi của giá, chạy trong khoảng 0 đến 100. RSI do J. Welles Wilder giới thiệu năm 1978, mặc định tính trên 14 phiên. Theo Wilder, RSI trên 70 là quá mua, dưới 30 là quá bán. Nhưng quá mua không có nghĩa là sắp giảm: trong xu hướng tăng mạnh, RSI có thể ở trên 70 rất lâu mà giá vẫn tăng. Vì vậy RSI dùng tốt nhất để đo lực của xu hướng và tìm điểm vào lệnh cùng chiều xu hướng, kết hợp với giá.

RSIÝ nghĩa thường dùngLưu ý
Trên 70Quá mua, lực mua mạnhTrong xu hướng tăng có thể ở đây rất lâu
Dưới 30Quá bán, lực bán mạnhTrong xu hướng giảm có thể ở đây rất lâu
Quanh 50Ranh giới lực mua và lực bánTrên 50 nghiêng về tăng, dưới 50 nghiêng về giảm
40⁠–⁠90Vùng dao động thường gặp trong xu hướng tăngVùng 40⁠–⁠50 hay làm hỗ trợ
10⁠–⁠60Vùng dao động thường gặp trong xu hướng giảmVùng 50⁠–⁠60 hay làm kháng cự

1. RSI là gì?

RSI (Relative Strength Index) là chỉ báo động lượng chạy từ 0 đến 100, so sánh mức tăng trung bình với mức giảm trung bình của 14 phiên gần nhất.

RSI là một chỉ báo dạng dao động (oscillator), vẽ thành một đường trong khung riêng bên dưới biểu đồ giá. J. Welles Wilder giới thiệu RSI trong cuốn New Concepts in Technical Trading Systems năm 1978, cùng với các chỉ báo nổi tiếng khác như Parabolic SAR, ATR và ADX.

RSI so sánh mức tăng trung bình với mức giảm trung bình trong một số phiên gần nhất. Giá tăng nhiều và đều thì RSI cao; giá giảm nhiều thì RSI thấp. RSI dùng được cho forex, vàng, chứng khoán, tiền mã hóa vì chỉ dựa trên giá đóng cửa.

Chỉ báo RSI là gì?

Chỉ báo RSI là gì?

2. Công thức tính RSI

RSI = 100 − 100 ÷ (1 + RS), trong đó RS = trung bình mức tăng ÷ trung bình mức giảm của 14 phiên.

  • Lần đầu: trung bình mức tăng = tổng các mức tăng của 14 phiên ÷ 14 (phiên giảm tính là 0 cho mức tăng). Trung bình mức giảm tính tương tự (lấy giá trị dương).
  • Các phiên sau, Wilder làm trơn: trung bình mới = (trung bình cũ × 13 + giá trị phiên hiện tại) ÷ 14.

Ví dụ: trung bình mức tăng 14 phiên là 0,60 USD, trung bình mức giảm là 0,40 USD. RS = 1,5, RSI = 100 − 100 ÷ 2,5 = 60. Phiên tiếp theo giá tăng 0,80 USD:

  • Trung bình mức tăng mới = (0,60 × 13 + 0,80) ÷ 14 ≈ 0,614
  • Trung bình mức giảm mới = (0,40 × 13 + 0) ÷ 14 ≈ 0,371
  • RS ≈ 1,654, RSI ≈ 100 − 100 ÷ 2,654 ≈ 62,3

Phần mềm tự tính nên bạn không cần làm tay, nhưng hiểu công thức giúp thấy vì sao RSI phản ứng nhanh với vài cây nến mạnh liên tiếp, và vì sao RSI chu kỳ ngắn (ví dụ RSI 6) nhạy hơn và nhiều tín hiệu nhiễu hơn RSI 14.

Công thức tính RSI
Công thức tính RSI

3. Cách đọc chỉ báo RSI

Quá mua và quá bán

RSI đi lên trên 70 là vùng quá mua, xuống dưới 30 là vùng quá bán. Một số trader dùng 80/20 để lọc bớt tín hiệu.

RSI đi vào vùng quá mua trên 70

RSI vào vùng quá mua.

RSI đi vào vùng quá bán dưới 30

RSI vào vùng quá bán.

Quá mua chỉ nói rằng giá đã tăng nhanh. Trong xu hướng mạnh, các chỉ báo động lượng có thể ở lại vùng quá mua (hoặc quá bán) rất lâu.

RSI đổi vùng dao động theo xu hướng

RSI trong xu hướng tăng thường dao động 40 đến 90 với vùng 40–50 làm hỗ trợ; trong xu hướng giảm thường dao động 10 đến 60 với vùng 50–60 làm kháng cự

Minh họa của SINVEST.

Theo nghiên cứu của Constance Brown, trong xu hướng tăng RSI thường dao động khoảng 40⁠–⁠90, vùng 40⁠–⁠50 hay làm hỗ trợ; trong xu hướng giảm RSI thường dao động khoảng 10⁠–⁠60, vùng 50⁠–⁠60 hay làm kháng cự. Cách đọc này hữu ích hơn ngưỡng 70/30 cố định: RSI hồi về 40⁠–⁠50 trong xu hướng tăng thường là cơ hội tìm lệnh mua, còn RSI không lên nổi quá 60 trong xu hướng giảm cho thấy bên bán vẫn kiểm soát.

Phân kỳ RSI

Giá tạo đáy thấp hơn nhưng RSI tạo đáy cao hơn là phân kỳ tăng; giá tạo đỉnh cao hơn nhưng RSI tạo đỉnh thấp hơn là phân kỳ giảm. Phân kỳ cho thấy lực của xu hướng yếu đi, nhưng thường cho tín hiệu sai trong xu hướng mạnh. Cách nhận biết, phân kỳ ẩn và cách xác nhận có ở bài phân kỳ là gì.

Phân kỳ tăng: giá XAUUSD tạo đáy thấp hơn trong khi RSI tạo đáy cao hơn

Phân kỳ tăng trên XAUUSD.

Phân kỳ giảm: giá XAUUSD H4 tạo đỉnh cao hơn trong khi RSI tạo đỉnh thấp hơn

Phân kỳ giảm trên XAUUSD khung H4.

Phân kỳ RSI Bullish
Phân kỳ tăng (bullish divergence) trên RSI
Phân kỳ RSI Bearish
Phân kỳ giảm (bearish divergence) trên RSI
Phân kỳ ẩn tăng
Phân kỳ ẩn tăng: giá tạo đáy sau cao hơn trong khi RSI tạo đáy sau thấp hơn (XAU/USD, H4)
Phân kỳ ẩn giảm
Phân kỳ ẩn giảm: giá tạo đỉnh sau thấp hơn trong khi RSI tạo đỉnh sau cao hơn

Failure swing (cú dao động thất bại)

Đây là tín hiệu Wilder đề xuất, chỉ dựa vào hình dạng đường RSI:

  • Failure swing tăng: RSI xuống dưới 30, bật lên trên 30, hồi xuống nhưng giữ trên 30, rồi vượt qua đỉnh RSI vừa tạo.
  • Failure swing giảm: RSI lên trên 70, giảm xuống, hồi lên nhưng không vượt được 70, rồi thủng đáy RSI vừa tạo.

Failure swing tăng: RSI vào vùng quá bán, thoát ra, hồi về nhưng không vào lại vùng quá bán, rồi vượt đỉnh RSI gần nhất

Failure swing tăng.

Failure swing giảm: RSI vào vùng quá mua, thoát ra, hồi lên nhưng không vào lại vùng quá mua, rồi thủng đáy RSI gần nhất

Failure swing giảm.

4. Hai sai lầm phổ biến nhất khi dùng RSI

Mua chỉ vì RSI quá bán. Trong ví dụ GBPUSD khung W1 dưới đây, RSI vào vùng quá bán và nằm đó rất lâu trong khi giá tiếp tục tạo đáy thấp hơn. Ai mua ngay khi RSI dưới 30 sẽ thua liên tiếp.

GBPUSD khung W1: RSI ở vùng quá bán rất lâu trong khi giá tiếp tục giảm

Bán chỉ vì RSI quá mua. Ở ví dụ thứ hai, RSI thoát khỏi vùng quá mua nhưng giá chỉ điều chỉnh rất ít rồi tăng tiếp.

GBPUSD khung W1: RSI rời vùng quá mua nhưng giá chỉ điều chỉnh nhẹ rồi tăng tiếp

Quá mua, quá bán chỉ cho biết giá có thể đảo chiều, không phải sẽ đảo chiều. Cần thêm xu hướng và tín hiệu từ giá.

5. Cách giao dịch với RSI

Ví dụ kết hợp RSI với Bollinger Bands
Ví dụ kết hợp RSI với Bollinger Bands: giá chạm dải dưới trong khi RSI vào vùng quá bán (XAU/USD, H4)

Cách 1: theo xu hướng, vào lệnh khi RSI hồi về

  1. Xác định xu hướng ở khung lớn (ví dụ D1): giá trên đường MA 200, đỉnh đáy sau cao hơn đỉnh đáy trước, RSI D1 phần lớn thời gian trên 50.
  2. Ở khung nhỏ hơn (ví dụ H4), chờ giá điều chỉnh và RSI hồi về vùng 40⁠–⁠30, tốt nhất là tại một vùng hỗ trợ.
  3. Chờ xác nhận: RSI quay đầu đi lên khỏi vùng đó và có nến đảo chiều tăng (ví dụ nến nhấn chìm tăng).
  4. Dừng lỗ dưới đáy vừa tạo; chốt lời ở đỉnh cũ hoặc theo tỷ lệ lời/lỗ từ 1:2.

Xu hướng giảm làm ngược lại: RSI D1 phần lớn dưới 50, chờ RSI H4 hồi lên 60⁠–⁠70 rồi quay xuống.

Ví dụ (số liệu giả định), mua GBPUSD:

BướcDiễn biến
Xu hướng D1Giá trên MA 200, RSI D1 dao động 50⁠–⁠75
Tín hiệu H4Giá hồi về hỗ trợ 1.3345, RSI H4 xuống 36 rồi quay lên trên 40, nến nhấn chìm tăng đóng cửa
Vào lệnhMua 1.3340
Dừng lỗ1.3305, dưới đáy vừa tạo: 35 pip
Chốt lời1.3445, đỉnh cũ: 105 pip, tỷ lệ lời/lỗ 1:3
Khối lượngTài khoản 3.000 USD, rủi ro 1% = 30 USD: 30 ÷ (35 × 10) ≈ 0,086, làm tròn xuống 0,08 lot

Chạm dừng lỗ mất 28 USD; chạm chốt lời lãi 84 USD. Tính nhanh bằng công cụ tính lot.

Xác định xu hướng D1
Xác định xu hướng D1
Tìm điểm vào lệnh H4
Tìm điểm vào lệnh H4
Xác định xu hướng khung D1
Xác định xu hướng khung D1
Vào lệnh khi RSI hồi về theo hướng của xu hướng lớn
Vào lệnh khi RSI hồi về theo hướng của xu hướng lớn

Cách 2: kết hợp RSI với đường trung bình

Một hệ thống đơn giản: mua khi SMA 30 cắt lên SMA 100 và RSI trên 50; bán khi SMA 30 cắt xuống SMA 100 và RSI dưới 50. RSI ở đây là bộ lọc để tránh vào lệnh khi động lượng chưa đồng thuận.

EURUSD: SMA 30 cắt lên SMA 100 khi RSI trên 50, tín hiệu mua

Đây là ví dụ minh họa cách ghép chỉ báo, chưa phải chiến lược đã được kiểm chứng: hãy backtest trên dữ liệu của bạn trước khi dùng.

Ví dụ kết hợp RSI với đường trung bình động
Ví dụ kết hợp RSI với đường trung bình động

Cách 3: RSI kết hợp mô hình nến đảo chiều

RSI ở vùng quá mua, quá bán cộng với một mô hình nến đảo chiều tại vùng giá quan trọng cho tín hiệu đáng tin hơn nhiều so với RSI đơn lẻ. Ví dụ XAUUSD khung D1: RSI quá mua và xuất hiện mô hình Evening Star.

XAUUSD D1: RSI quá mua cùng mô hình nến Evening Star

Chú ý phía trái của ví dụ tiếp theo: RSI vào vùng quá mua 3 lần mà không có nến đảo chiều nào, giá vẫn tăng. Chỉ khi xuất hiện nến nhấn chìm giảm, tín hiệu mới đủ điều kiện.

XAUUSD D1: RSI quá mua nhiều lần không có nến đảo chiều, sau đó xuất hiện nến nhấn chìm giảm

Xem thêm các mô hình nến đảo chiều.

Ví dụ RSI kết hợp mô hình nến đảo chiều
Ví dụ RSI kết hợp mô hình nến đảo chiều

6. Cài đặt RSI trên MT5, MT4 và TradingView

  • MT5, MT4: menu Insert (Chèn), chọn Indicators, Oscillators, Relative Strength Index. Để chu kỳ 14, áp dụng cho giá đóng cửa (Close); tab Levels đã có sẵn 70 và 30, có thể thêm mức 50.
  • TradingView: bấm Indicators (Chỉ báo), tìm “Relative Strength Index”. Xem thêm hướng dẫn TradingView.

RSI 6, 12, 24 hay gặp trên các ứng dụng chứng khoán Việt Nam: đó chỉ là ba đường RSI với chu kỳ 6, 12 và 24 phiên. Chu kỳ càng ngắn càng nhạy và càng nhiều tín hiệu nhiễu; RSI 6 thường dùng ngưỡng 80/20 thay vì 70/30.

RSI là gì?  hướng dẫn đầy đủ cách cài đặt RSI
RSI hướng dẫn đầy đủ cách cài đặt
RSI là gì? hướng dẫn đầy đủ cách cài đặt RSI
RSI hướng dẫn đầy đủ cách cài đặt
Thiết lập các mức 30 và 70 trong tab Levels của chỉ báo RSI
Thiết lập các mức 30 và 70 trong tab Levels của chỉ báo RSI
RSI hướng dẫn đầy đủ cách cài đặt
RSI hướng dẫn đầy đủ cách cài đặt

7. RSI có hiệu quả không?

RSI là công cụ đo động lượng hữu ích, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy giao dịch máy móc theo ngưỡng 70/30 mang lại lợi nhuận ổn định. Tổng quan của Park và Irwin (2007) về 95 nghiên cứu phân tích kỹ thuật cho thấy nhiều kết quả “có lãi” bị ảnh hưởng bởi cách chọn dữ liệu và kiểm định. Hãy dùng RSI như một phần của bộ quy tắc rõ ràng (xu hướng, vùng giá, tín hiệu nến, quản lý vốn), kiểm tra trên dữ liệu quá khứ và tài khoản demo trước khi dùng tiền thật.

Theo ESMA, 74⁠–⁠89% tài khoản khách hàng cá nhân thua lỗ khi giao dịch CFD. Luôn đặt dừng lỗ và giới hạn rủi ro mỗi lệnh, xem quy tắc 2%.

Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch CFD có đòn bẩy rủi ro cao, bạn có thể mất toàn bộ số vốn.

Câu hỏi thường gặp

RSI là gì?

RSI (Relative Strength Index) là chỉ báo động lượng chạy từ 0 đến 100, so sánh mức tăng trung bình với mức giảm trung bình của 14 phiên gần nhất. RSI trên 70 là quá mua, dưới 30 là quá bán theo quy ước của Wilder.

RSI trên 70 có nên bán không?

Không nên bán chỉ vì RSI trên 70. Trong xu hướng tăng mạnh, RSI có thể ở vùng quá mua rất lâu mà giá vẫn tăng. Chỉ cân nhắc khi có thêm tín hiệu từ giá như phá vỡ cấu trúc, nến đảo chiều tại kháng cự hoặc phân kỳ được xác nhận.

Nên để RSI bao nhiêu?

Mặc định 14 phiên với ngưỡng 70/30 là phổ biến nhất. Chu kỳ ngắn hơn (6, 9) nhạy hơn nhưng nhiều tín hiệu nhiễu, thường đi với ngưỡng 80/20; chu kỳ dài hơn (21, 25) mượt hơn nhưng chậm hơn.

RSI 50 có ý nghĩa gì?

Mức 50 là ranh giới giữa lực mua và lực bán. RSI duy trì trên 50 cho thấy động lượng nghiêng về tăng, dưới 50 nghiêng về giảm. Nhiều trader dùng mức này để lọc hướng giao dịch.

RSI khác Stochastic thế nào?

Cả hai đều là chỉ báo dao động từ 0 đến 100. RSI so sánh mức tăng và mức giảm trung bình, còn Stochastic so sánh giá đóng cửa với biên độ cao thấp trong một số phiên. Stochastic thường nhạy hơn và cho nhiều tín hiệu hơn RSI.

Nguồn tham khảo

  1. StockCharts ChartSchool: Relative Strength Index (công thức Wilder, quá mua quá bán, phân kỳ, failure swing, vùng dao động theo xu hướng của Constance Brown)
  2. Park và Irwin (2007): What Do We Know About The Profitability Of Technical Analysis?, Journal of Economic Surveys
  3. ESMA: biện pháp can thiệp sản phẩm với CFD (74–89% tài khoản cá nhân thua lỗ)

Nội dung chỉ nhằm chia sẻ kiến thức, không phải lời khuyên đầu tư. Giao dịch forex và CFD có rủi ro mất vốn cao.

SINVEST

Viết bởi

Chia sẻ
Ảnh bìa group Đảo Trader Group Facebook Đảo Trader - Cùng anh em vào bờ Nhóm công khai · 25,2K thành viên Hỏi đáp, chia sẻ kinh nghiệm giao dịch cùng anh em trader Việt. Tham gia group