Review sách Tôi Đã Kiếm 2.000.000 Đô La Từ Thị Trường Chứng Khoán Như Thế Nào: lý thuyết hộp của Darvas

Tôi Đã Kiếm 2.000.000 Đô La Từ Thị Trường Chứng Khoán Như Thế Nào (How I Made $2,000,000 in the Stock Market) là cuốn sách năm 1960 của Nicolas Darvas, một vũ công chuyên nghiệp người Hungary. Sau khi tạp chí Time viết về khoản lợi nhuận khoảng 2 triệu đô la mà ông kiếm được trong khoảng 18 tháng, cuốn sách trở thành hiện tượng. Hơn 60 năm sau, “hộp Darvas” vẫn là một khái niệm quen thuộc với người giao dịch theo xu hướng.

Hành trình của một nhà đầu tư nghiệp dư

Darvas bước vào thị trường gần như tình cờ, khi được trả thù lao biểu diễn bằng cổ phiếu và thấy giá của nó tăng mạnh. Từ đó ông lao vào chứng khoán và mắc đúng những sai lầm mà người mới nào cũng mắc:

• Giai đoạn nghe tin đồn: mua theo lời mách của người quen, nhân viên môi giới, báo chí. Kết quả thua lỗ.
• Giai đoạn phân tích cơ bản máy móc: chọn cổ phiếu có báo cáo tài chính đẹp, nhưng giá vẫn đi ngược kỳ vọng.
• Giai đoạn giao dịch quá nhiều: chạy theo biến động hằng ngày khi ở gần sàn, trả rất nhiều phí và mất phương hướng.

Phần hay nhất của sách là sự chân thật: Darvas không giấu những quyết định ngớ ngẩn của mình, và từ từng sai lầm rút ra một quy tắc.

Lý thuyết hộp

Quan sát hàng trăm biểu đồ, Darvas nhận ra cổ phiếu mạnh không tăng theo một đường thẳng. Giá tăng một đoạn rồi dao động trong một vùng có đỉnh và đáy khá rõ, rồi lại tăng tiếp và tạo vùng mới cao hơn, giống những chiếc hộp xếp chồng lên nhau. Từ đó ông đặt ra quy tắc:

1. Chỉ mua khi giá phá lên khỏi đỉnh của hộp, tốt nhất kèm khối lượng giao dịch tăng. Đây là tư duy giao dịch breakout.
2. Đặt lệnh dừng lỗ ngay dưới đáy hộp mới ngay khi mua. Nếu giá rơi trở lại, ông chấp nhận một khoản lỗ nhỏ.
3. Dời dừng lỗ lên theo từng hộp mới, giống trailing stop, để giữ lệnh thắng chạy cho tới khi xu hướng kết thúc.

Về sau, Darvas kết hợp thêm yếu tố cơ bản: ưu tiên cổ phiếu của những ngành mới, có lợi nhuận tăng mạnh. Ông tự gọi mình là “nhà kỹ thuật kết hợp cơ bản”.

Tránh xa tiếng ồn

Một chi tiết thú vị: giai đoạn Darvas giao dịch tốt nhất là khi ông đi lưu diễn vòng quanh thế giới, chỉ nhận bảng giá qua điện tín và đặt lệnh bằng điện tín. Không có tin đồn, không có bình luận, không thấy biến động từng phút, ông chỉ nhìn giá và làm theo quy tắc. Khi quay về New York, ở gần thị trường hơn, kết quả lại tệ đi vì ông bị cuốn vào cảm xúc của đám đông.

Bài học này đặc biệt đúng với trader ngày nay, khi điện thoại có giá từng giây, nhóm chat và tin tức liên tục.

Áp dụng vào giao dịch forex

• Xác định vùng đi ngang rõ ràng trên khung thời gian bạn giao dịch, rồi chỉ vào lệnh khi giá đóng cửa thoát khỏi vùng đó theo hướng xu hướng lớn.
• Đặt stop loss ở phía bên kia của hộp ngay khi vào lệnh, và tính khối lượng sao cho khoản lỗ nằm trong mức rủi ro cho phép.
• Dời stop theo cấu trúc giá, không dời theo cảm xúc.
• Cẩn thận với phá vỡ giả. Forex có nhiều cú phá vỡ giả quanh tin tức. Đây là lý do Darvas chấp nhận nhiều lệnh thua nhỏ để bắt vài lệnh thắng lớn.
• Giảm thời gian nhìn biểu đồ. Đặt lệnh chờ và cảnh báo giá thay vì dán mắt vào màn hình.

Kết luận

Tôi Đã Kiếm 2.000.000 Đô La không phải cuốn sách dạy làm giàu nhanh như cái tên gợi ra. Nó là câu chuyện về việc biến những sai lầm thành quy tắc, và giữ kỷ luật với quy tắc đó. Nếu bạn thích phong cách giao dịch theo xu hướng, đọc thêm Hồi Ức Của Một Thiên Tài Đầu Tư Chứng Khoán và Chết Vì Chứng Khoán về Jesse Livermore, người có nhiều ý tưởng rất gần với Darvas.