Review sách Đánh Bại Phố Wall: Peter Lynch kể cách điều hành quỹ Magellan

Đánh Bại Phố Wall (Beating the Street) là cuốn sách thứ hai của Peter Lynch, viết cùng John Rothchild, ra đời năm 1993, ba năm sau khi ông rời quỹ Fidelity Magellan ở tuổi 46. Nếu Trên Đỉnh Phố Wall trình bày triết lý chọn cổ phiếu, thì cuốn này cho thấy triết lý đó được áp dụng ra sao trong thực tế, qua chính những thương vụ của Lynch.

Bài học từ một lớp học

Sách mở đầu bằng một câu chuyện dễ thương: Lynch kể về nhóm học sinh lớp bảy trường St. Agnes ở Massachusetts, được giáo viên hướng dẫn lập một danh mục cổ phiếu giả định. Các em chọn những công ty quen thuộc với mình, như hãng đồ chơi, chuỗi đồ ăn nhanh, hãng giày, và tìm hiểu cơ bản về từng công ty. Kết quả danh mục của các em vượt xa chỉ số S&P 500 trong cùng giai đoạn, và tốt hơn phần lớn quỹ đầu tư chuyên nghiệp.

Lynch dùng câu chuyện này để nhắc lại thông điệp quen thuộc: nhà đầu tư nghiệp dư không thua kém giới chuyên nghiệp nếu chịu tìm hiểu doanh nghiệp, và nhiều khi còn có lợi thế vì không bị ràng buộc bởi quy định và áp lực ngắn hạn.

Bên trong quỹ Magellan

Phần lớn cuốn sách là hồi ký nghề nghiệp. Lynch kể lại từng giai đoạn điều hành Magellan: thời quỹ còn nhỏ và ông mua rất nhiều cổ phiếu khác nhau, thời quỹ phình to và phải tìm cổ phiếu đủ lớn để mua, và những năm thị trường giảm mạnh như cú sập năm 1987. Ông kể chi tiết cách mình phân tích các nhóm ngành:

• Bán lẻ và nhà hàng: dễ quan sát bằng mắt thường, có thể theo dõi từ lúc doanh nghiệp còn nhỏ.
• Ngân hàng tiết kiệm: nhóm Lynch đặc biệt yêu thích, vì nhiều ngân hàng tốt bị bán tháo chung với ngân hàng yếu trong khủng hoảng.
• Doanh nghiệp chu kỳ: cần mua khi tình hình còn xấu và bán trước khi mọi người lạc quan nhất.
• Doanh nghiệp phục hồi: chọn những công ty đủ sức sống sót, nhìn vào nợ và tiền mặt trước tiên.

Qua đó, người đọc thấy rõ khối lượng công việc thực sự đằng sau thành tích của Lynch: gặp hàng trăm doanh nghiệp mỗi năm, đọc báo cáo, gọi điện hỏi chuyện, và luôn tự hỏi câu chuyện của doanh nghiệp còn đúng không.

Chọn quỹ đầu tư

Sách có một phần dành cho người không có thời gian tự chọn cổ phiếu. Lynch giải thích cách chia tiền giữa cổ phiếu và trái phiếu, cách phân bổ vào các loại quỹ có phong cách khác nhau, và nhấn mạnh rằng trong dài hạn cổ phiếu thường mang lại lợi nhuận cao hơn trái phiếu, miễn là nhà đầu tư không bán tháo khi thị trường giảm. Ngày nay, nhà đầu tư Việt Nam có thể tham khảo ý này khi tìm hiểu quỹ ETF và quỹ mở.

25 nguyên tắc vàng

Phần được nhắc tới nhiều nhất là danh sách 25 nguyên tắc ở cuối sách. Một số nguyên tắc tiêu biểu:

• Đằng sau mỗi cổ phiếu là một doanh nghiệp. Hãy tìm hiểu doanh nghiệp đó đang làm gì.
• Bạn phải biết mình sở hữu gì và vì sao mình sở hữu nó.
• Trong ngắn hạn, giá cổ phiếu và kết quả kinh doanh có thể không liên quan; trong dài hạn, chúng đi cùng nhau.
• Đừng đầu tư vào doanh nghiệp khi chưa hiểu tình hình tài chính của nó. Thua lỗ lớn nhất thường đến từ doanh nghiệp có bảng cân đối yếu.
• Tránh cổ phiếu nóng trong ngành nóng.
• Không ai dự đoán được lãi suất, nền kinh tế hay thị trường. Đừng phí công vào việc đó.
• Thị trường giảm là chuyện bình thường. Hãy chuẩn bị tinh thần trước để không bán tháo trong hoảng loạn.

Danh sách này có thể in ra làm danh sách tự kiểm tra trước mỗi lần mua cổ phiếu.

Có hữu ích cho trader forex không?

Không nhiều, vì đây là sách về chọn cổ phiếu dài hạn. Ý đáng giữ lại là kỷ luật “biết mình sở hữu gì và vì sao”, và thái độ bình tĩnh trước những đợt giảm giá: Lynch coi thị trường giảm là điều chắc chắn sẽ đến, không phải tai họa bất ngờ, nên ông chuẩn bị trước thay vì phản ứng theo cảm xúc. Điều này đúng với mọi người tham gia thị trường.

Kết luận

Đánh Bại Phố Wall không có nhiều ý tưởng mới so với Trên Đỉnh Phố Wall, nhưng cho thấy cách một nhà quản lý quỹ xuất sắc thực sự làm việc, kèm 25 nguyên tắc dễ nhớ. Hãy đọc nó như phần thực hành sau khi đã nắm phần lý thuyết. Nếu muốn một góc nhìn ngược lại, cho rằng đa số nhà đầu tư không nên cố chọn cổ phiếu, hãy đọc Bước Đi Ngẫu Nhiên Trên Phố Wall.