Quản lý vốn khi thi quỹ: không vi phạm lỗ ngày, lỗ tổng

Muốn vượt qua bài thi quỹ, điều quan trọng nhất là không bao giờ chạm luật lỗ ngày và lỗ tổng. Cách làm phổ biến: giữ rủi ro mỗi lệnh khoảng 0,25–1% vốn ban đầu, tự đặt giới hạn lỗ ngày bằng khoảng một nửa mức quỹ cho phép, tính khối lượng theo khoảng dừng lỗ, và không tăng khối lượng để đuổi mục tiêu. Ví dụ với tài khoản 100.000 USD và luật lỗ ngày 5% (5.000 USD), nếu mỗi lệnh chỉ rủi ro 0,5% (500 USD), bạn phải thua 10 lệnh liên tiếp trong một ngày mới vi phạm.

Bài này tập trung vào phần quản lý vốn. Nếu muốn xem một người đã thực sự vượt qua bài thi thế nào, đọc bài chia sẻ cách tôi trade và pass quỹ của tác giả Trần Minh Sơn.

Rủi ro mỗi lệnh (tài khoản 100.000 USD)	Số tiền	Thua liên tiếp đến khi chạm lỗ ngày 5%	Thua liên tiếp đến khi chạm lỗ tổng 10%
0,25%	250 USD	20 lệnh	40 lệnh
0,5%	500 USD	10 lệnh	20 lệnh
1%	1.000 USD	5 lệnh	10 lệnh
2%	2.000 USD	3 lệnh (vượt ngay ở lệnh thứ 3)	5 lệnh

Chưa tính spread, phí giao dịch và trượt giá; thực tế số lệnh còn ít hơn một chút.

1. Vì sao nhiều người trượt bài thi quỹ?

Phần lớn người trượt không phải vì phương pháp quá tệ, mà vì quản lý vốn sai trong một vài ngày xấu:

Khối lượng quá lớn so với luật lỗ ngày: rủi ro 2–3% mỗi lệnh thì chỉ cần 2–3 lệnh thua là mất tài khoản.
Gỡ gạc sau lệnh thua: thua một lệnh, vào tiếp lệnh lớn hơn để gỡ, chạm luật lỗ ngày trong vài giờ.
Đuổi mục tiêu: phí thi rẻ so với quy mô tài khoản khiến nhiều người muốn đạt 10% trong vài ngày.
Hiểu sai cách tính lỗ ngày: quên rằng lệnh đang mở, phí và swap đều được tính.
Vi phạm luật phụ: giao dịch quanh tin mạnh hoặc giữ lệnh qua cuối tuần khi loại tài khoản không cho phép.

2. Hiểu đúng luật lỗ ngày và lỗ tổng

Mỗi quỹ có cách tính riêng, nên luôn đọc trang luật của quỹ bạn thi. Lấy FTMO làm ví dụ:

Lỗ tối đa trong ngày: equity (gồm lãi lỗ đã chốt, lãi lỗ của lệnh đang mở, phí giao dịch và swap) không được xuống dưới mốc số dư lúc 00:00 giờ Trung Âu trừ 5% vốn ban đầu (bài thi 1 bước là 3%).
Lỗ tối đa tổng: equity không được xuống dưới vốn ban đầu trừ 10%, mốc này cố định, không dời lên khi bạn có lãi.

Hai điểm hay bị bỏ qua:

Lệnh mở từ hôm trước vẫn tính vào hôm nay. Ví dụ số dư lúc 00:00 là 100.000 USD, mốc lỗ ngày là 95.000 USD. Nếu bạn đang giữ một lệnh từ hôm qua lỗ tạm 3.000 USD, bạn chỉ còn 2.000 USD dư địa cho cả ngày.
Mốc lỗ ngày tính theo số dư đầu ngày, nhưng khoảng cách là % vốn ban đầu. Với tài khoản 100.000 USD, khoảng cách luôn là 5.000 USD dù tài khoản đang lãi hay lỗ.

Một số quỹ khác dùng lỗ tổng kéo theo (trailing): mốc lỗ dời lên theo đỉnh tài khoản, khó hơn nhiều so với mốc cố định. Xem thêm drawdown là gì và luật của từng quỹ trong bài các quỹ prop firm uy tín.

3. Chọn rủi ro mỗi lệnh

Bảng ở đầu bài cho thấy rủi ro mỗi lệnh quyết định bạn chịu được bao nhiêu lệnh thua. Vài nguyên tắc:

Tính theo vốn ban đầu, không theo số dư đang lãi: với 100.000 USD, 0,5% luôn là 500 USD. Cách này giữ khoảng cách tới luật lỗ ngày ổn định.
0,25–0,5% phù hợp với phương pháp vào nhiều lệnh hoặc tỷ lệ thắng thấp.
Tối đa khoảng 1% cho phương pháp vào ít lệnh, chọn lọc kỹ.
Chuỗi thua dài là bình thường: với tỷ lệ thắng khoảng 50%, chuỗi thua dài nhất trong 100 lệnh thường khoảng 5–7 lệnh. Rủi ro 2% mỗi lệnh thì một chuỗi như vậy đủ làm mất tài khoản.

Khối lượng (lot) luôn tính từ số tiền rủi ro và khoảng dừng lỗ: Số lot = Số tiền rủi ro ÷ (Số pip dừng lỗ × Giá trị 1 pip của 1 lot). Dùng công cụ tính lot để tính nhanh cho cặp tiền và vàng.

4. Tự đặt giới hạn chặt hơn luật quỹ

Luật quỹ là lằn ranh mất tài khoản, không phải mục tiêu để đi sát. Nhiều trader tự đặt:

Giới hạn lỗ ngày cá nhân bằng khoảng một nửa luật: ví dụ dừng giao dịch khi lỗ 2–2,5% trong ngày với luật 5%, hoặc khoảng 1,5% với luật 3%.
Giới hạn số lệnh thua mỗi ngày: ví dụ thua 2 lệnh liên tiếp thì nghỉ đến hôm sau.
Giảm rủi ro khi đã sụt sâu: khi tài khoản đã lỗ khoảng một nửa mức lỗ tổng cho phép (ví dụ 5% trên luật 10%), giảm rủi ro mỗi lệnh xuống một nửa cho đến khi hồi lại.
Đóng hoặc giảm lệnh trước giờ tin mạnh nếu loại tài khoản hạn chế giao dịch tin, xem lịch tin NFP, CPI, FOMC.

5. Cần bao nhiêu lệnh để đạt mục tiêu?

Dùng kỳ vọng (expectancy) để ước lượng. Kỳ vọng mỗi lệnh tính theo R (R = số tiền rủi ro một lệnh):

Kỳ vọng = Tỷ lệ thắng × R:R − (1 − Tỷ lệ thắng)

Tỷ lệ thắng 50%, R:R 1:2: kỳ vọng = 0,5 × 2 − 0,5 = 0,5R mỗi lệnh. Với rủi ro 0,5%, trung bình mỗi lệnh mang lại khoảng 0,25%, cần khoảng 40 lệnh để đạt mục tiêu 10%.
Tỷ lệ thắng 47%, R:R 1:4: kỳ vọng = 0,47 × 4 − 0,53 = 1,35R. Với rủi ro 0,5%, trung bình khoảng 0,68% mỗi lệnh, cần khoảng 12 lệnh cho mục tiêu 8%.

Ví dụ thứ hai dùng đúng tỷ lệ thắng và R:R mà tác giả Trần Minh Sơn công bố trong bài cách tôi trade và pass quỹ: anh vượt vòng 1 (mục tiêu 8%) sau khoảng 11 lần vào lệnh trong 53 ngày. Kết quả cho thấy: với tỷ lệ R:R tốt, bạn không cần nhiều lệnh, cũng không cần vội.

Đây là con số trung bình. Thực tế kết quả dao động mạnh, nên hãy để bài thi không giới hạn thời gian (nếu quỹ cho phép) làm việc cho bạn, thay vì tăng khối lượng để về đích sớm.

6. Các luật phụ cần nhớ

Số ngày giao dịch tối thiểu: ví dụ 4 ngày ở bài thi 2 bước của FTMO. Đạt mục tiêu sớm vẫn phải giao dịch đủ số ngày.
Luật nhất quán: một số quỹ giới hạn tỷ trọng lợi nhuận của ngày lãi nhất. Ví dụ bài thi 1 bước của FTMO (đơn từ 12/10/2026) yêu cầu ngày lãi nhất không quá 50% tổng lợi nhuận. Một lệnh lãi đột biến có thể buộc bạn giao dịch thêm.
Tin tức và cuối tuần: tài khoản Standard của FTMO hạn chế giao dịch quanh tin mạnh và giữ lệnh qua cuối tuần; tài khoản Swing thì không. Xem FTMO là gì.
Chiến lược bị cấm: sao chép lệnh của người khác, giao dịch đối ứng giữa nhiều tài khoản, khai thác độ trễ giá… thường dẫn tới bị từ chối thưởng. Xem trường hợp bị quỹ từ chối tài khoản 100.000 USD.

7. Checklist trước mỗi lệnh khi thi quỹ

Hôm nay đã lỗ bao nhiêu? Còn bao nhiêu dư địa tới giới hạn lỗ ngày cá nhân?
Có lệnh nào đang mở từ hôm trước không, đang lỗ tạm bao nhiêu?
Rủi ro lệnh này bao nhiêu % vốn ban đầu? Khối lượng đã tính theo dừng lỗ chưa?
Trong vài giờ tới có tin mạnh không, loại tài khoản có cho giao dịch tin không?
Lệnh này có đúng phương pháp của mình, hay đang vào để gỡ?

Nội dung mang tính giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Phí thi prop firm là khoản bạn có thể mất toàn bộ.

Câu hỏi thường gặp

Thi quỹ nên rủi ro bao nhiêu % mỗi lệnh?

Phổ biến là 0,25–1% vốn ban đầu. Với luật lỗ ngày 5%, rủi ro 0,5% mỗi lệnh cho phép thua 10 lệnh liên tiếp trong ngày mới vi phạm; rủi ro 2% thì chỉ cần 3 lệnh thua.

Lỗ ngày ở prop firm tính như thế nào?

Tùy quỹ. Ở FTMO, equity (gồm lệnh đang mở, phí và swap) không được xuống dưới số dư lúc 00:00 giờ Trung Âu trừ 5% vốn ban đầu (bài thi 1 bước là 3%). Lệnh mở từ hôm trước đang lỗ tạm vẫn bị tính vào hôm nay.

Lỗ tổng cố định và lỗ tổng kéo theo khác nhau thế nào?

Lỗ tổng cố định tính theo vốn ban đầu, mốc không đổi khi bạn có lãi. Lỗ tổng kéo theo dời mốc lên theo đỉnh tài khoản, nên khi bạn đã lãi rồi giảm lại, khoảng cách tới mốc mất tài khoản nhỏ hơn nhiều.

Có nên vào lệnh lớn để vượt bài thi nhanh?

Không nên. Phí thi rẻ so với quy mô tài khoản dễ khiến người ta mạo hiểm, nhưng mua lại nhiều lần sẽ tốn hơn nhiều so với kiên nhẫn. Nếu bài thi không giới hạn thời gian, giữ rủi ro nhỏ và để lợi nhuận tích lũy dần.

Thi quỹ khác giao dịch tài khoản cá nhân ở điểm nào?

Về phương pháp thì nên giống nhau; khác ở chỗ quỹ có luật lỗ ngày, lỗ tổng và các luật phụ phải tuân thủ tuyệt đối. Xem thêm so sánh trong bài nên trade quỹ hay tài khoản cá nhân.